NAAR OVERZICHT

Over Katja Berkenbosch

Katja Berkenbosch over schilderen met papier:

“Als kind, toen ik nog te jong was om te lezen, begon ik met het overtrekken van letters uit boeken op papieren boterhamzakjes. Een aantal jaren later knipte ik voorzichtig plaatjes uit brochures van bijvoorbeeld de Vogelbescherming en de Waddenvereniging en begon ik met het maken van collages, ook de tijdschriften bij mijn grootmoeder thuis bleven niet onbeschadigd. Er ontstonden totaal andere composities, ik creëerde als het ware mijn eigen wereld.

Katja Berkenbosch over schilderen met papier:

Op volwassen leeftijd een handvaardigheidsopleiding ben gaan volgen waar ik met verschillende technieken en materialen heb leren werken. Ik studeerde af op papier en textiel, heb mijn baan bij een uitgever opgezegd en heb mij volledig toegelegd op het werken met papier. Er is een geheel eigen techniek uit ontstaan – binnen dat wat men omschrijft als papierkunst of Paper-Art. Het blijft lastig om een term te vinden die exact de lading van mijn werk dekt. Zelf heb ik het meestal over ‘schilderijen van papier’.

Het ‘schilderen met papier’ begint  met bijzondere vellen papier. Het bijzondere zit voor mij in verschillende dingen; de verkleuring en de typografie van kranten halverwege de 20ste eeuw, de uiteenlopende vezels waar handgeschept papier van wordt gemaakt en waar je de structuur van terug ziet in de vellen, gemarmerd papier – verschillende tinten vermengen zich, structuren of patronen van behangsels en papier waar bloemen of bladeren in zijn verwerkt.

Ook maak ik zelf van snippers gescheurd papier als het ware ‘nieuwe’ vellen papier. Door snippers in bijvoorbeeld verschillende groentinten aan elkaar te lijmen ontstaat een vel dat gemêleerd van kleur is. Ook kranten die een jaar of 70 oud zijn verwerk ik op deze manier tot vellen papier met een bijna perkamentachtige structuur en verrassende patronen die ontstaan door het gebruik van alleen letters of juist foto’s uit deze kranten.

De verschillend vellen papier scheur en snijd ik veelal weer tot kleine stukjes. Zo ontstaat mijn palet. Wanneer ik aan het werk ben staan er tientallen bakjes voor mij gevuld met kleine stukjes papier die ik één voor één opneem met een penseel en wat lijm. Door deze stukjes als het ware dakpansgewijs te verlijmen op een houten ondergrond ontstaan nieuwe vormen en structuren. Om meer diepte in het werk te laten ontstaan snijd ik bepaalde delen van het papier weg waardoor onderliggende lagen zichtbaar worden of heldere contouren ontstaan.

Ik zie mijn panelen als zoektochten, ze verbeelden zowel de plek waar ik mij bevind en waar ik zou willen zijn. Het zijn contrasten zoals het leven in de stad – zowel mijn woestijn als oase – en de verbondenheid met de natuur. Gevoed worden door het culturele leven maar niet zonder een spirituele verbondenheid kunnen, je verankerd voelen maar opzoek zijn naar een uitweg.

In mijn werk zijn vormen die regelmatig terugkeren.

Zo is er de vlinder, symbool voor de ziel, ik laat haar als het ware reizen tussen verschillende werelden.

Het labyrint waarbinnen je, in tegenstelling tot het doolhof, niet kunt verdwalen. Het is je eigen levenspad en tevens een inwijdingsweg. Bij het volgen van de slingerende weg kun je wel het gevoel hebben verdwaald te zijn, maar de weg leidt je altijd weer naar de kern.

Bladeren, takken, wortels het zijn elementen van een cyclische reis langs de vormen van de boom door de seizoenen heen. Regelmatig gebruik ik in deze panelen krantenpapier uit de eerste helft van de 20ste eeuw. Voor mij symboliseert dit materiaal hoe de tijd impact heeft op gebeurtenissen, uit de geschiedenis en uit ons persoonlijke leven. Maar hoe ze wel deel uit blijven maken van wie we zijn. Het stroomt door onze aderen, door takken, door nerven.”

 

Katja Berkenbosch (1970) papierkunstenaar, geboren en woonachtig in Amsterdam.